Athens Protokolü

Athens Protokolü, keratokonus tedavisinde uygulanan en gelişmiş kombine yaklaşımlardan biridir.
Bu yöntem, Topografi Rehberli Lazer (PRK) ile kornea yüzeyini düzenlemeyi ve hemen ardından Cross-Linking (CXL) ile korneayı biyomekanik olarak güçlendirmeyi amaçlar.

Yani bu protokol:

Hem korneayı düzeltir, hem de hastalığın ilerlemesini durdurur.

Bu özelliği ile sadece cross-linking yapılan tedavilerden ayrılır.

Neden Sadece Cross-Linking Yetmez?

Cross-linking, keratokonusun ilerlemesini durdurmada çok etkilidir.
Ancak birçok hastada kornea yüzeyi zaten ciddi şekilde düzensizdir.

Bu durumda:

• Hastalık durur
  
  
• Ama görme kalitesi düşük kalır
  
  

İşte Athens Protokolü tam burada devreye girer.

Athens Protokolünün Mantığı

Bu yöntemin temel amacı şudur:

1. Kornea yüzeyindeki düzensizliği azaltmak
   
   
2. Düzensiz astigmatı düşürmek
   
   
3. Kornea yüzeyini daha simetrik hale getirmek
   
   
4. Ardından korneayı cross-linking ile sabitlemek
   
   

Bu sayede hem görme artar hem de hastalık durur.

Topografi Rehberli Lazer (PRK) Ne Yapar?

Bu lazer kişiye özeldir.
Standart lazerlerden farklı olarak korneanın haritasına göre çalışır.

• Yüksek alanları törpüler
  
  
• Çukur alanları dengeler
  
  
• Yüzeyi daha düzgün hale getirir
  
  

Sonuç: Işık retinaya daha düzenli odaklanır.

Hemen Ardından Cross-Linking

Lazerle şekil düzenlendikten sonra, aynı seansta cross-linking uygulanır.

Bu adım:

• Yeni şeklin kalıcı olmasını sağlar
  
  
• Kornea yapısını güçlendirir
  
  
• İlerlemeyi durdurur
  
  

Athens Protokolü Ne Sağlar?

Bu kombine tedavi sayesinde:

• Kornea daha simetrik hale gelir
  
  
• Düzensiz astigmat azalır
  
  
• Çift ve gölgeli görme belirgin azalır
  
  
• Gece görüşü iyileşir
  
  
• Gözlük ve lens ihtiyacı azalabilir
  
  

Kimler İçin Uygundur?

Özellikle:

• Cross-linking için uygun olan
  
  
• Kornea yüzeyi çok düzensiz olan
  
  
• Gözlükle net göremeyen
  
  
• Düzensiz astigmatı yüksek olan
  
  

hastalarda oldukça etkilidir.

Athens Protokolü Hangi Keratokonus Evresinde Yapılabilir?

Athens Protokolü her keratokonus hastasına uygulanmaz.
Bu tedavi, doğru evrede ve doğru kornea kalınlığında en iyi sonucu verir.

Çünkü bu yöntem hem topografi rehberli lazer içerir hem de cross-linking uygulanır.
Yani korneada işlem yapabilmek için belirli güvenlik sınırları gerekir.

En Uygun Evre: Erken ve Orta Evre Keratokonus (Evre 1–2, bazı Evre 3 hastalar)

Athens Protokolü en çok şu hastalarda etkilidir:

• Kornea kalınlığı yeterli olan
  
  
• İlerlemesi duran ya da yavaş olan
  
  
• Kornea yüzeyi belirgin düzensiz olan
  
  
• Gözlükle görmesi düşük olan
  
  
• Düzensiz astigmatı yüksek olan
  
  

Bu evrede amaç:

Sadece hastalığı durdurmak değil, görme kalitesini de artırmaktır.

Neden İleri Evrede (Evre 4) Uygulanamaz?

İleri keratokonusta:

• Kornea çok incelmiştir
  
  
• Koni çok belirgindir
  
  
• Lazer uygulanacak güvenli doku kalmamıştır
  
  

Bu durumda Athens Protokolü risklidir ve tercih edilmez.
Bu hastalarda genellikle kornea nakli gündeme gelir.

Evre 3 Hastalarda Durum Nedir?

Bazı Evre 3 hastalarda:

• Kornea kalınlığı sınırda ama yeterliyse
  
  
• Koni çok sivri değilse
  
  

Athens Protokolü özenli planlama ile yapılabilir.
Bu karar tamamen kornea topografisi ve kalınlık haritasına göre verilir.

Çocuk ve Genç Hastalarda Uygulanabilir mi?

Evet, hatta genç hastalarda çok değerlidir.
Çünkü:

• Hastalık hızlı ilerler
  
  
• Görme kalitesi erken bozulur
  
  

Uygun kalınlık varsa Athens Protokolü ile hem ilerleme durdurulabilir hem görme artırılabilir.

Son Karar Nasıl Verilir?

Evre tek başına yeterli değildir. Karar şu tetkiklerle verilir:

• Kornea topografisi
  
  
• Kornea kalınlık haritası (pahimetri)
  
  
• Düzensiz astigmat miktarı
  
  
• Görme düzeyi
  
  

Bu değerlendirme sonrası Athens Protokolünün güvenli olup olmadığı netleşir.

Genç Hastalarda Athens Protokolü Uygulanır mı?

Evet. Uygun kornea yapısına sahip genç hastalarda Athens Protokolü güvenle uygulanabilir ve çoğu zaman en çok fayda görülen grup gençlerdir.

Çünkü keratokonus:

• En sık ergenlik ve 20’li yaşlarda başlar
  
  
• Bu yaşlarda daha hızlı ilerler
  
  
• Görme kalitesini erken dönemde belirgin şekilde bozar
  
  

Bu nedenle genç hastalarda amaç sadece hastalığı durdurmak değil, görme kalitesini de erken dönemde artırmaktır.

Neden Genç Hastalarda Daha Değerlidir?

Genç hastalarda kornea dokusu:

• Daha elastiktir
  
  
• Şekil değişimine daha açıktır
  
  
• Düzensiz astigmat daha belirgindir
  
  

Athens Protokolü (Topografi rehberli lazer + Cross-Linking) ile:

• Kornea yüzeyi daha simetrik hale gelir
  
  
• Düzensiz astigmat azalır
  
  
• Gece ışık saçılması ve gölgeli görme azalır
  
  
• Gözlükle ve lensle görme belirgin artar
  
  

Yani genç hastalarda hem ilerleme durur hem de görme kalitesi artar.

Her Genç Hastaya Uygulanır mı?

Hayır. Yaş tek başına yeterli değildir. Şu kriterler aranır:

• Kornea kalınlığının yeterli olması
  
  
• İleri evre olmaması
  
  
• Kornea haritasında lazer için güvenli alan bulunması
  
  

Bu değerlendirme topografi ve pahimetri ile yapılır.

Çocuklarda (18 yaş altı) Uygulanabilir mi?

Seçilmiş vakalarda evet.

Eğer:

• Hastalık hızlı ilerliyorsa
  
  
• Kornea kalınlığı uygunsa
  
  

Athens Protokolü, sadece Cross-Linking’e göre daha iyi görsel sonuç sağlayabilir.

Athens Protokolü Nasıl Uygulanır? (Adım Adım Süreç)

Athens Protokolü, topografi rehberli lazer (PRK) ile Cross-Linking (CXL) işleminin aynı seansta uygulanmasıdır.
Amaç: Kornea yüzeyini düzeltmek ve hastalığın ilerlemesini durdurmak.

1) Epitelin Kaldırılması

Kornea yüzeyindeki ince epitel tabaka nazikçe kaldırılır.
Bu adım, lazerin kornea dokusuna doğrudan etki etmesini sağlar.

2) Topografi Rehberli Lazer (PRK)

Önceden çekilen kornea haritasına göre lazer uygulanır.

• Düzensiz alanlar düzeltilir
  
  
• Kornea daha simetrik hale getirilir
  
  
• Düzensiz astigmat azaltılır
  
  

Bu aşama görme kalitesini artırmaya yöneliktir.

3) Riboflavin Damlatılması

Kornea, riboflavin (B2 vitamini) damlaları ile doyurulur.

4) UV-A Işın Uygulaması (Cross-Linking)

Belirli süre ve dozda UV-A uygulanır.
Bu adım kornea lifleri arasında yeni bağlar oluşturarak dokuyu güçlendirir ve keratokonusun ilerlemesini durdurur.

5) Bandaj Kontakt Lens

İşlem sonunda göze koruyucu bandaj lens takılır.

İşlem Ne Kadar Sürer?

Toplam süre yaklaşık 45–60 dakikadır.

• Lazer kısmı: 5–10 dakika
  
  
• Riboflavin + UV-A süreci: 30 dakika civarı
  
  

Aynı gün taburcu olunur.

Ağrılı mı? İyileşme Süreci Nasıldır?

İlk 3 Gün

• Yanma, batma, sulanma
  
  
• Işığa hassasiyet
  
  
• Yabancı cisim hissi
  
  

Bu dönem epitel iyileşme sürecidir.

3–5 Gün

• Epitel kapanır
  
  
• Bandaj lens çıkarılır
  
  
• Rahatsızlık belirgin azalır
  
  

İlk 1 Ay

• Görme dalgalı olabilir
  
  
• Bulanıklık normaldir
  
  

1–3 Ay

• Görme netleşmeye başlar
  
  
• Gece ışık saçılması ve gölgeli görme azalır
  
  

3–6 Ay

• Görme kalitesi belirgin şekilde artar
  
  
• Sonuçlar oturur
  
  

Athens Protokolü Sonrası Görme Ne Kadar Artar?

Athens Protokolü’nün amacı yalnızca keratokonusu durdurmak değil, kornea yüzeyini optik olarak daha düzgün hale getirerek görme kalitesini artırmaktır.

Topografi rehberli lazer ile korneadaki düzensiz alanlar azaltılır. Bu sayede:

• Düzensiz astigmat belirgin azalır
  
  
• Işık kırılması daha düzenli hale gelir
  
  
• Retina üzerine düşen görüntü daha net olur
  
  

Çalışmalar, uygun hastalarda en az 1–3 sıra görme artışı sağlanabildiğini göstermektedir.
Bazı hastalarda bu artış daha da fazla olabilir.

Ancak burada önemli nokta şudur:

Amaç “mükemmel gözlük numarasına ulaşmak” değil, görme kalitesini belirgin şekilde iyileştirmektir.

Gözlük veya Lens İhtiyacı Azalır mı?

Evet, çoğu hastada:

• Gözlük numarası düşer
  
  
• Lens toleransı artar
  
  
• Bazı hastalar lens kullanmadan günlük yaşamını sürdürebilir hale gelir
  
  

Özellikle daha önce gözlükle net göremeyen keratokonus hastalarında, işlem sonrası gözlükle görme anlamlı şekilde iyileşebilir.

İleri evre hastalarda ise amaç gözlüğü tamamen bırakmak değil,
lensle çok daha kaliteli ve konforlu görme sağlamaktır.

Gece Görüşü Düzelir mi?

Keratokonusta gece görüşünün bozulmasının temel nedeni kornea yüzeyindeki düzensizliktir.

Athens Protokolü ile:

• Işık saçılması azalır
  
  
• Halelenmeler belirgin şekilde düşer
  
  
• Far, lamba, ekran ışıkları daha az rahatsız eder
  
  

Hastalar en belirgin farkı genellikle gece araç kullanırken fark eder.

Çift ve Gölgeli Görme Azalır mı?

Çift ve gölgeli görme, korneanın düzensiz kırma yapmasından kaynaklanır.
Topografi rehberli lazer bu düzensizliği azalttığı için:

• Harflerin gölgeli görünmesi azalır
  
  
• Çift görme şikâyeti belirgin şekilde hafifler
  
  
• Yazıları ve ekranı okuma kolaylaşır
  
  

Bu belirti, Athens Protokolü sonrası en hızlı düzelen şikâyetlerden biridir.