Keratokonus Blog
CAIRS Tedavisi Herkese Yapılır mı? Uygunluk Kriterleri
CAIRS tedavisi kimlere uygulanır? Keratokonusta CAIRS ameliyatı uygunluk kriterleri ve tedavi süreci hakkında tarafsız ve bilimsel bilgilendirme.
- Yayın tarihi
- 10 Nisan 2026
- Son güncelleme
- 4 Eylül 2026
- Okuma süresi
- 14 dk
- Yazar
- Prof. Dr. Efekan Coşkunseven
Özet: CAIRS tedavisi, keratokonusta korneanın şeklini düzenlemeyi ve görsel işlevi desteklemeyi amaçlayan cerrahi bir yöntemdir. Uygunluk kararı; kornea kalınlığı, topografik yapı, saydamlık, hastalığın evresi ve eşlik eden göz sorunları birlikte değerlendirilerek verilir. CAIRS ile korneal çapraz bağlama (CXL) farklı amaçlara sahiptir; ilerlemenin kontrolü gerektiğinde CXL ayrıca değerlendirilebilir. Cerrahi sonuçlar ve iyileşme süreci kişiden kişiye değişir.
CAIRS, donör kornea dokusundan hazırlanan biyolojik halka segmentlerinin korneanın orta katmanlarına yerleştirildiği bir keratokonus tedavisidir. CAIRS uygunluk değerlendirmesi ise korneanın yapısal özelliklerinin, görme beklentisinin ve hastalığın ilerleme durumunun göz hekimi tarafından birlikte incelendiği klinik bir süreçtir.
Tedavinin temel amacı korneanın düzensiz biçimini düzenlemek, dikliği azaltmak ve gözlük ya da kontakt lensle elde edilen görmeyi desteklemektir. CAIRS’ın kornea şeklini düzenleyici rolü ile korneal çapraz bağlamanın ilerlemeyi kontrol etmeyi amaçlayan rolü birbirinden ayrılmalıdır. İki yöntem, gerekli görülen hastalarda farklı zamanlarda veya aynı tedavi planı içinde değerlendirilebilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişir. Bu nedenle CAIRS’ın uygulanıp uygulanamayacağı yalnız kornea kalınlığına veya tek bir topografi değerine bakılarak belirlenmez; ayrıntılı göz muayenesi, kornea topografisi ve kornea tomografisi birlikte değerlendirilir.
Sayfa İçindekiler
Bu sayfada CAIRS tedavisinin amacı, ameliyatın uygulanma biçimi, hasta seçiminde değerlendirilen ölçütler, biyolojik ve sentetik segmentlerin farkları, femtosaniye lazerin işlevi, iyileşme dönemi ve uzun dönemli tedavi hedefleri ele alınmaktadır. Aşağıdaki bağlantılar ilgili bölümlere doğrudan ulaşılmasını sağlar.
- CAIRS Tedavisi Nedir ve Nasıl Uygulanır?
- Keratokonus Tedavisinde CAIRS Ameliyatı Kimler İçin Uygun Bir Seçenektir?
- CAIRS Tedavisi Kimlere Uygulanmaz veya Önerilmeyebilir?
- Biyolojik Korneal Halka (CAIRS) ile Sentetik Segmentlerin Farkı Nedir?
- Femtosaniye Lazer Teknolojisi ile CAIRS Ameliyatı Süreci
- CAIRS Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Keratokonusta CAIRS Tedavisinin Uzun Dönemli Hedefleri Nelerdir?
- Sık Sorulan Sorular
CAIRS Tedavisi Nedir ve Nasıl Uygulanır?
CAIRS, keratokonusta kornea şeklini düzenlemek amacıyla donör insan korneasından hazırlanan biyolojik segmentlerin kornea dokusu içine yerleştirilmesidir. Segmentler, kornea haritalamasına göre planlanan kanallara cerrahi olarak uygulanır. İşlem görme kalitesini desteklemeyi hedefler; hastalığın ilerlemesini kontrol etmek için korneal çapraz bağlama ayrıca değerlendirilebilir.
CAIRS Ameliyatı Nasıl Uygulanır? Adım Adım Cerrahi Süreç
CAIRS yönteminde allojenik (başka bir insandan alınan) kornea dokusu kullanılır. Donör dokudan hazırlanan segmentlerin kalınlığı, uzunluğu, yerleştirileceği eksen ve kanal derinliği hastanın kornea yapısına göre planlanır.
Ameliyat genellikle şu aşamalardan oluşur:
-
Korneal haritalama ve planlama: Kornea topografisi ve tomografisi incelenir. Düzensizliğin yeri, kornea kalınlığı, diklik dağılımı ve görme aksının durumu değerlendirilir.
-
Damla anestezisi: Göz yüzeyinin uyuşturulması için anestezik damla uygulanır. İşlem sırasında basınç, dokunma veya rahatsızlık hissedilebilir; hissedilenler kişiden kişiye değişebilir.
-
Kornea içinde kanal hazırlanması: Planlanan derinlikte halka kanalları oluşturulur. Bu aşamada femtosaniye lazer kullanılabilir.
-
Biyolojik segmentlerin yerleştirilmesi: Donör kornea dokusundan hazırlanan segmentler, cerrah tarafından oluşturulan kanallara yerleştirilir.
-
Göz yüzeyinin korunması: Cerrah gerekli görürse geçici bandaj kontakt lens kullanabilir ve ameliyat sonrası damla tedavisi düzenleyebilir.
CAIRS yalnız ince korneası bulunan kişilere uygulanan bir yöntem değildir. İnce kornealarda kanal güvenliği özellikle dikkatle değerlendirilse de uygunluk, tek bir kalınlık değerinden çıkarılamaz. Kornea saydamlığı, segmentin yerleştirileceği bölgedeki doku kalınlığı ve tünel geometrisi birlikte incelenir.
Biyolojik doku kullanılması bazı segment kaynaklı sorunların daha az görülmesine katkıda bulunabilir; ancak enfeksiyon, iltihaplanma, segmentin yer değiştirmesi, kornea dokusunda reaksiyon, görme dalgalanması ve ek müdahale gereksinimi tamamen ortadan kalkmaz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.
Keratokonus Tedavisinde CAIRS Ameliyatı Kimler İçin Uygun Bir Seçenektir?
CAIRS; keratokonusa bağlı düzensiz kornea yapısı bulunan, gözlük veya kontakt lensle yeterli görsel işlev elde edemeyen ve kornea anatomisi kanal oluşturulmasına uygun kişilerde değerlendirilebilir. Belirli bir kalınlık ya da Kmax değeri tek başına uygunluk sağlamaz. Karar, ayrıntılı kornea görüntülemeleri ve göz muayenesi sonucunda verilir.
CAIRS planlanırken hastanın yalnız mevcut görme düzeyi değil, keratokonusun dağılımı ve ilerleme durumu da incelenir. Kornea şeklini düzenlemek ile hastalığın ilerlemesini kontrol etmek farklı tedavi hedefleridir. İlerleme saptanan bir gözde korneal çapraz bağlama (CXL), CAIRS’tan bağımsız veya onunla birlikte planlanabilir.
Uygunluk değerlendirmesinde şu başlıklar dikkate alınır:
-
Kornea kalınlığı ve dağılımı: Yalnız en ince nokta değil, segment kanalının geçeceği bölgedeki doku kalınlığı değerlendirilir. Çalışmalarda ve cerrahi protokollerde kullanılan mikron sınırları değişebilir.
-
Korneal eğrilik: Kmax dâhil keratometri değerleri incelenir. Bununla birlikte Kmax için tek ve evrensel bir ameliyat sınırı bulunmadığından topografik dağılım da değerlendirmeye katılır.
-
Kornea saydamlığı: Görme aksındaki belirgin skar veya opasite, CAIRS’tan beklenebilecek görsel faydayı sınırlayabilir.
-
Gözlük ve kontakt lensle görme: Sert gaz geçirgen veya skleral lenslerin kullanılamaması ya da yeterli görsel işlev sağlamaması tedavi seçenekleri değerlendirilirken dikkate alınabilir.
-
Hastalığın ilerleme durumu: İlerleyen keratokonusta korneal çapraz bağlama gereksinimi ayrıca belirlenir. CAIRS, CXL’nin ilerlemeyi kontrol etmeye yönelik işlevinin doğrudan yerine geçen bir işlem olarak değerlendirilmez.
-
Eşlik eden göz hastalıkları: Aktif enfeksiyon, göz yüzeyi hastalıkları, glokom ve retina sorunları tedavi planını etkileyebilir.
Katarakt cerrahisinde kullanılan göz içi merceklerden farklı olarak CAIRS, göz içine değil kornea dokusuna uygulanır. Keratokonusu bulunan bir kişide kornea cerrahisi ile lens cerrahisinin gerekliliği ve sıralaması ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
| Parametre | CAIRS Değerlendirmesinde Yaklaşım | Klinik Nüans |
|---|---|---|
| Kornea kalınlığı | Kanalın geçeceği bölge ölçülür | Tek bir mikron değeri evrensel uygunluk sınırı değildir |
| Korneal diklik | Kmax ve topografik dağılım birlikte incelenir | Tek bir diyoptri değeriyle karar verilmez |
| İlerleme durumu | Seri ölçümler değerlendirilir | İlerleme varsa CXL gereksinimi ayrıca ele alınır |
| Kornea saydamlığı | Görme aksı ve skar yapısı incelenir | Santral skar beklenen görsel faydayı sınırlayabilir |
| Doku seçimi | Biyolojik segment özellikleri planlanır | Uygun segment yapısı hastaya göre değişebilir |
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Uygunluk kararı kapsamlı göz muayenesi, kornea topografisi ve kornea tomografisinin birlikte değerlendirilmesiyle verilmelidir.
CAIRS Tedavisi Kimlere Uygulanmaz veya Önerilmeyebilir?
CAIRS; aktif göz enfeksiyonu, kanal oluşturulmasına izin vermeyen kornea inceliği veya belirgin santral skar gibi durumlarda uygulanmayabilir. İleri kornea düzensizliği, eşlik eden göz hastalıkları ve gebelik gibi koşullar da zamanlamayı etkileyebilir. Uygulanmama kararı sabit sayısal eşiklere değil, gözün bütüncül değerlendirmesine dayanır.
Kornea kalınlığı için farklı yayınlarda ve cerrahi protokollerde farklı ölçütler kullanılabilir. Bu nedenle 350, 380 veya 400 mikron gibi değerler bütün hastalar için geçerli kesin sınırlar değildir. Kanalın geçtiği alandaki kalınlık, planlanan derinlik, korneanın mekanik durumu ve kullanılan segmentin özellikleri birlikte değerlendirilir.
Benzer biçimde Kmax değerleri de tek başına tedavi kararı verdirmez. Çok ileri düzensizlikte segmentin kornea şeklini yeterince düzenleyememesi mümkündür; ancak karar topografi, tomografi, skar durumu ve görsel işlev birlikte incelenerek verilir.
CAIRS’ın uygulanmayacağı veya ertelenebileceği durumlar şunlardır:
-
Aktif enfeksiyon veya iltihaplanma: Konjonktivit, keratit ya da aktif göz yüzeyi iltihabı varken korneal cerrahi ertelenir.
-
Kanal güvenliğini karşılamayan kornea yapısı: Segmentin yerleştirileceği bölgede yeterli doku kalınlığı bulunmuyorsa işlem önerilmeyecektir.
-
Görme aksında belirgin skar: Yoğun santral skar, kornea şekli düzenlense bile ışığın geçişini ve görsel kazanımı sınırlayabilir.
-
İleri kornea düzensizliği: CAIRS’ın oluşturabileceği şekil değişikliği yetersiz kalacaksa farklı cerrahi seçenekler değerlendirilir.
-
Kontrol altında olmayan eşlik eden hastalıklar: Göz yüzeyi bozukluğu, glokom veya diğer oküler sorunlar önce ayrıca ele alınabilir.
-
Gebelik ve emzirme dönemi: Kornea ölçümlerindeki değişkenlik ve ilaç kullanımının değerlendirilmesi nedeniyle cerrahinin zamanlaması ertelenebilir.
CAIRS Tedavisi Uygunluk Değerlendirmesi
| Değerlendirilen Kriter | Uygunluk Yaklaşımı | Cerrahiyi Engelleyebilecek Durum |
|---|---|---|
| Kornea kalınlığı | Tünel hattındaki doku ölçülür | Güvenli kanal oluşturulmasına izin vermeyen incelik |
| Keratometri ve topografi | Diklik ile düzensizliğin dağılımı birlikte incelenir | Segment etkisinin yetersiz kalmasının beklendiği ileri yapı |
| Kornea saydamlığı | Görme aksı değerlendirilir | Yoğun santral skar veya opasite |
| Enfeksiyon durumu | Aktif enfeksiyon bulunmamalıdır | Aktif konjonktivit veya keratit |
| Eşlik eden hastalıklar | Gözün bütünü değerlendirilir | Tedavi planını veya iyileşmeyi etkileyen kontrolsüz hastalık |
Kornea topografisi, ön segment optik koherens tomografi (OCT) ve göz muayenesi, segmentlerin yerleştirilebileceği güvenli hattın belirlenmesine yardımcı olur. Ölçümlerin cihazlar ve protokoller arasında değişebilmesi nedeniyle sonuçlar cerrahi planla birlikte yorumlanmalıdır.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı için göz hekimi muayenesi önerilir.
Biyolojik Korneal Halka (CAIRS) ile Sentetik Segmentlerin Farkı Nedir?
CAIRS segmentleri donör insan kornea dokusundan, sentetik kornea içi segmentler ise polimetilmetakrilat (PMMA) gibi sentetik malzemelerden hazırlanır. Malzeme yapısı; kanal derinliği, doku yanıtı ve olası komplikasyonların niteliğini etkileyebilir. Bununla birlikte hiçbir segment türü komplikasyonsuz değildir ve yöntem seçimi hastanın kornea yapısına göre yapılır.
Keratokonus tedavisinde kullanılan biyolojik ve sentetik segmentlerin ortak amacı korneanın biçimini düzenlemektir. İki yöntem arasında malzeme, kanal planlaması, optik etkiler ve doku davranışı açısından farklılıklar bulunur.
Temel Farklar ve Klinik Özellikler
-
Malzeme yapısı: CAIRS, donör insan kornea dokusundan hazırlanır. Sentetik segmentlerde PMMA kullanılır.
-
Doku yanıtı: Biyolojik segmentlerin kornea dokusuyla entegrasyonu mümkün olabilir. Bununla birlikte enfeksiyon, iltihaplanma, erime, yer değiştirme veya dışarı çıkma gibi risklerin tamamen ortadan kalktığı söylenemez.
-
Kanal derinliği: Yerleştirme derinliği; kornea kalınlığına, segment yapısına ve cerrahi protokole göre belirlenir. Sabit yüzdelik değerler bütün hastalar için geçerli değildir.
-
Optik belirtiler: Parlama, ışık saçılması, halo ve gece görüşünde değişiklik hem keratokonusun kendisiyle hem de uygulanan segmentin optik etkisiyle ilişkili olabilir.
-
Geri çıkarılabilirlik: Her iki segment türü de gerektiğinde çıkarılabilir; ancak çıkarma işlemi de cerrahi değerlendirme gerektirir ve korneanın önceki durumuna bütünüyle döneceği garanti edilemez.
| Özellik | Biyolojik Korneal Halka (CAIRS) | Sentetik Segmentler (PMMA) |
|---|---|---|
| Malzeme yapısı | Donör insan kornea dokusu | Polimetilmetakrilat |
| Doku davranışı | Biyolojik entegrasyon gelişebilir | Sentetik materyal olarak kalır |
| Kanal planlaması | Kornea ve segment özelliklerine göre yapılır | Kornea ve segment özelliklerine göre yapılır |
| Ekstrüzyon riski | Daha düşük olabilir; tamamen ortadan kalkmaz | Görülebilen komplikasyonlardan biridir |
| Optik etkiler | Kişiden kişiye değişebilir | Kişiden kişiye değişebilir |
| Çıkarılabilirlik | Cerrahi olarak değerlendirilebilir | Cerrahi olarak değerlendirilebilir |
Doku kaybı bulunan veya kornea kalınlığı sınırda seyreden hastalarda hangi yöntemin uygun olduğu ayrıntılı kornea topografisi, tomografi ve klinik muayene verileriyle belirlenir. Bir yöntemin biyolojik olması, her hasta için otomatik olarak daha uygun veya risksiz olduğu anlamına gelmez.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir.
Femtosaniye Lazer Teknolojisi ile CAIRS Ameliyatı Süreci
Femtosaniye lazer, kornea içinde segmentlerin yerleştirileceği kanalların bilgisayar destekli biçimde hazırlanmasında kullanılabilir. “Femtosaniye” cihazın saniyedeki vuruş sayısını değil, lazer atımlarının çok kısa süresini ifade eder. Kanalın derinliği ve geometrisi kornea ölçümlerine göre planlanır; sıfır hata veya komplikasyonsuzluk garantisi verilemez.
Femtosaniye lazerin görevi kornea katmanları arasında planlanan kanalın oluşturulmasına yardımcı olmaktır. Lazer kullanılması cerrahi kontrolü destekleyebilir; ancak ölçüm, planlama, cihaz kullanımı ve segment yerleştirme aşamalarının tamamı klinik değerlendirme gerektirir.
Cerrahi süreç şu aşamalardan oluşabilir:
-
Kişiye göre planlama: Kornea topografisi ve tomografisi incelenerek segmentin yeri, açısı, uzunluğu ve kanal derinliği belirlenir.
-
Anestezi ve hazırlık: Göz yüzeyine uyuşturucu damla uygulanır. Hastanın işlem sırasında hissedebileceği basınç veya rahatsızlık düzeyi değişebilir.
-
Lazerle kanal oluşturulması: Femtosaniye lazer atımları, korneanın planlanan tabakasında küçük doku ayrışmaları meydana getirerek kanalın hazırlanmasına yardımcı olur.
-
Biyolojik segmentlerin yerleştirilmesi: Hazırlanan CAIRS segmentleri cerrah tarafından kanala ilerletilir ve planlanan konuma getirilir.
-
Koruyucu lens ve damla planı: Gerekli görülürse bandaj kontakt lens uygulanır. Ameliyat sonrası ilaçlar ve kontrol planı hastaya göre düzenlenir.
| İşlem Parametresi | Femtosaniye Lazerle CAIRS Yaklaşımı |
|---|---|
| Lazer atım özelliği | Çok kısa süreli femtosaniye atımları |
| Toplam işlem süresi | Cerrahi koşullara ve göze göre değişir |
| Hedef tünel derinliği | Kornea ölçümleri ve segment planına göre belirlenir |
| Anestezi türü | Çoğunlukla topikal damla anestezisi |
| Hata ve komplikasyon olasılığı | Tamamen ortadan kalkmaz |
Femtosaniye lazer kanal oluşturma aşamasını destekleyen bir araçtır; tedavinin sonucunu tek başına belirlemez. Kornea yapısı, segment seçimi, cerrahi planlama, iyileşme yanıtı ve eşlik eden göz hastalıkları sonucu etkileyebilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlemin uygunluğu ve olası faydaları göz muayenesinden sonra değerlendirilmelidir.
CAIRS Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
CAIRS ameliyatından sonra batma, sulanma, ışık hassasiyeti ve görmede dalgalanma görülebilir. Bu belirtilerin süresi ve görmenin dengelenme hızı kişiden kişiye değişir. İlaçların kullanımı, bandaj lensin çıkarılması, su teması, spor ve kontrol muayeneleri için cerrahın verdiği kişisel talimatlar esas alınmalıdır.
Biyolojik segmentin korneadaki davranışı ve göz yüzeyinin iyileşmesi zaman içinde değerlendirilir. “Tam hücreselleşme” veya “kalıcı stabilizasyon” için bütün hastalara uygulanabilecek kesin bir süre vermek doğru değildir. Kornea şekli ve görsel işlev takip muayenelerinde yeniden ölçülür.
Ameliyat sonrası dönemde genel olarak şu noktalara dikkat edilir:
-
Gözü ovuşturmamak: Ovuşturma, keratokonuslu korneaya mekanik yük bindirebilir ve ameliyat bölgesini etkileyebilir.
-
Reçete edilen damlaları kullanmak: Antibiyotikli, steroidli veya nemlendirici damlalar yalnız hekimin belirlediği doz ve süreyle kullanılmalıdır.
-
Bandaj kontakt lensi kendiliğinden çıkarmamak: Lensin ne zaman çıkarılacağı göz yüzeyinin durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
-
Su ve kozmetik temasını sınırlamak: Duş, yüzme ve göz makyajına dönüş zamanı cerrahın talimatına göre değişebilir.
-
Fiziksel aktiviteyi kademeli artırmak: Ağır sporlar, temaslı aktiviteler ve tozlu ortamlar için verilen kısıtlamalara uyulmalıdır.
-
Beklenmeyen belirtileri bildirmek: Artan ağrı, belirgin kızarıklık, akıntı veya görmede ani azalma gelişirse göz hekimi değerlendirmesi gerekir.
| İyileşme Dönemi veya Aktivite | Temel Yaklaşım |
|---|---|
| Gözü ovuşturma ve kaşıma | Kaçınılmalı; süre hekimin önerisine göre belirlenmelidir |
| Banyo ve su teması | Cerrahın belirttiği süre boyunca göz doğrudan sudan korunmalıdır |
| İlaç ve göz damlası takvimi | Reçeteye uygun kullanılmalı, doz kendiliğinden değiştirilmemelidir |
| Fiziksel aktivite ve spor | Dönüş zamanı yapılan işleme ve iyileşmeye göre planlanmalıdır |
| Göz makyajı ve kozmetikler | Hekim onayından sonra kullanılmalıdır |
| Kontrol muayeneleri | Cerrahın protokolüne ve gözün bulgularına göre planlanmalıdır |
Biyolojik segment kullanımı bazı doku uyumu sorunlarının daha az görülmesine katkıda bulunabilir; ancak komplikasyon riskinin sıfır olduğu söylenemez. Enfeksiyon, iltihaplanma, segmentin yer değiştirmesi, erime, ekstrüzyon, görme dalgalanması veya ek işlem gereksinimi olası riskler arasında değerlendirilir.
Kontrol takvimi her hasta için aynı olmayabilir. Ameliyat tekniği, göz yüzeyinin iyileşmesi, kullanılan segmentin özellikleri ve eşlik eden tedaviler takip zamanlarını değiştirebilir. Hekimin önerdiği kontroller, korneanın şeklinin ve segmentlerin konumunun izlenmesi için önemlidir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Ameliyat sonrası bakımda hastaya verilen kişisel talimatlar genel bilgilendirmeden önce gelir.
Keratokonusta CAIRS Tedavisinin Uzun Dönemli Hedefleri Nelerdir?
CAIRS’ın uzun dönemli hedefi kornea biçimini düzenlemek, düzensiz astigmatizmayı azaltmak ve gözlük veya kontakt lensle elde edilen görsel işlevi desteklemektir. Hastalık ilerlemesinin kontrolü gerektiğinde CXL ayrıca değerlendirilir. Görme artışı, kornea naklinden kaçınma veya komplikasyonsuz kalma konusunda kesin sonuç ve kalıcılık garantisi verilemez.
CAIRS, korneanın geometrisini değiştirmeyi amaçlayan bir segment tedavisidir. CXL ise kornea dokusunun biyomekanik direncini artırarak ilerlemeyi kontrol etmeyi hedefler. Bu nedenle CAIRS’ın korneayı şekillendirme etkisi, tek başına hastalığın ilerlemesini durdurduğu anlamına gelmez.
Uzun dönemli tedavi hedefleri şunlardır:
-
Kornea biçiminin düzenlenmesi: Dikleşmiş veya asimetrik alanların optik etkisinin azaltılması amaçlanır.
-
Düzensiz astigmatizmanın azaltılması: Kornea yüzeyinin daha düzenli hâle gelmesiyle gözlük veya kontakt lensle elde edilen görme desteklenebilir.
-
Kontakt lens kullanımının kolaylaştırılması: Kornea geometrisindeki değişim bazı hastalarda lens uyumunu artırabilir; kontakt lens gereksiniminin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.
-
İlerlemenin ayrıca yönetilmesi: İlerleyici keratokonusta CXL gereksinimi değerlendirilir. CAIRS ve CXL’nin rolleri birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
-
Daha ileri cerrahilerin ertelenmesi: Uygun hastalarda kornea nakli gereksinimini ertelemek hedeflenebilir; nakil ihtiyacının kesin olarak önleneceği garanti edilemez.
-
Uzun dönemli takip: Kornea şekli, görme düzeyi, segment konumu ve olası komplikasyonlar düzenli muayenelerle izlenir.
| Uzun Dönemli Hedef veya Parametre | Biyolojik Korneal Halka (CAIRS) | Sentetik Korneal Halka (PMMA) |
|---|---|---|
| Kornea şeklinin düzenlenmesi | Düzensizliği azaltmayı hedefler | Düzensizliği azaltmayı hedefler |
| Hastalığın ilerlemesi | Tek başına CXL’nin yerini aldığı kabul edilmez | Tek başına CXL’nin yerini aldığı kabul edilmez |
| Biyolojik entegrasyon | Zaman içinde gelişebilir; kişiden kişiye değişir | Sentetik materyal olarak kalır |
| Ekstrüzyon riski | Daha düşük olabilir; sıfır değildir | Görülebilen komplikasyonlardan biridir |
| Görsel değişim | Derecesi ve kalıcılığı değişebilir | Derecesi ve kalıcılığı değişebilir |
| Uzun dönemli komplikasyonlar | Enfeksiyon, erime veya yer değiştirme mümkündür | Erozyon, yer değiştirme ve optik belirtiler görülebilir |
Tedavinin uzun dönemli sonucu yalnız segmentin biyolojik veya sentetik olmasına bağlı değildir. Keratokonusun evresi, ilerleme durumu, kornea saydamlığı, segmentin konumu, eşlik eden CXL tedavisi ve hastanın iyileşme yanıtı birlikte etkili olabilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Uzun dönemli takip planı, muayene bulgularına göre göz hekimi tarafından belirlenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
CAIRS hakkında sık sorulan sorular genellikle yöntemin amacı, diğer keratokonus tedavileriyle ilişkisi, kornea nakli, göz içi lensler ve uygunluk değerlendirmesi üzerinde yoğunlaşır. Aşağıdaki yanıtlar genel bilgilendirme sağlar; kişisel tanı koymaz ve belirli bir cerrahi yöntemin uygun olduğunu göstermez.
CAIRS Tedavisi Nedir?
CAIRS, donör insan korneasından hazırlanan biyolojik segmentlerin kornea dokusu içindeki kanallara yerleştirildiği cerrahi bir yöntemdir. Amaç, keratokonusa bağlı kornea düzensizliğini azaltmak ve görsel işlevi desteklemektir. CAIRS’ın hastalık ilerlemesini kontrol eden CXL ile aynı işlem olmadığı dikkate alınmalıdır.
Göz İçi Lens (ICL) Ameliyatı Keratokonus Hastalarında Kimlere Uygulanabilir?
ICL, kornea şeklinin ve keratokonusun durumunun uygun olduğu seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. İşlem keratokonusu tedavi etmez; uygun gözlerde kalan kırma kusurunu düzeltmeyi amaçlar. Hastalığın ilerleme durumu, ön kamara yapısı, göz içi basıncı ve retina bulguları ayrıntılı muayeneyle değerlendirilmelidir.
Keratokonusta Kornea Nakli Hangi Durumlarda Gerekli Hale Gelir?
Belirgin kornea skarı, ileri düzensizlik, ciddi incelme veya diğer yöntemlerle yeterli görsel işlev sağlanamaması durumunda kornea nakli değerlendirilebilir. Nakil kararı yalnız topografi değerine dayanmaz; kornea saydamlığı, görme düzeyi, kontakt lensle elde edilen sonuç ve gözün genel durumu birlikte incelenir.
Keratokonus Tedavi Edilmezse Ne Olur?
İlerleyici keratokonusta kornea zamanla daha ince ve düzensiz hâle gelebilir. Düzensiz astigmatizma artabilir, gözlük veya kontakt lensle yeterli görme elde etmek güçleşebilir ve korneada skar gelişebilir. Her keratokonus aynı hızda ilerlemediğinden takip ve tedavi kararı seri ölçümlere göre verilmelidir.
CAIRS Tedavisi Akıllı Lens veya Katarakt Cerrahisi ile Birlikte Uygulanabilir mi?
Keratokonusu ve kataraktı bulunan kişilerde kornea ile lens ayrı optik bileşenler olarak değerlendirilir. CAIRS ile katarakt cerrahisinin sıralaması veya birlikte planlanması her hasta için uygun değildir. Trifokal mercek seçimi; düzensiz astigmatizma, görme kalitesi beklentisi ve retinada oluşan ya da oluşma ihtimali bulunan hastalıklar dikkate alınarak yapılmalıdır.
CAIRS Tedavisine Uygunluk Nasıl Belirlenir?
Uygunluk; kornea topografisi, kornea tomografisi, kornea kalınlık dağılımı, saydamlık, görme düzeyi ve hastalığın ilerleme durumu birlikte incelenerek belirlenir. Tek bir mikron, Kmax veya görme değeri herkes için geçerli karar eşiği değildir. Gerekirse CXL, kontakt lens veya farklı cerrahi seçenekler ayrıca değerlendirilir.
Önemli Uyarı: Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Bu içerik yalnız bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve kişisel tedavi önerisinin yerine geçmez. Uygunluk değerlendirmesi için göz hekimi muayenesi önerilir.
Son Güncelleme Tarihi: 7 Temmuz 2026
Tıbbi İnceleme ve Editör: Prof. Dr. Efekan Coşkunseven, Göz Hastalıkları Uzmanı
Kaynakça
Yazar
Prof. Dr. Efekan Coşkunseven
Göz Hastalıkları Uzmanı · Keratokonus, Lazer & Katarakt Cerrahisi
Belirtileriniz için kişiye özel değerlendirme — muayene ile netleştirin.