Göz İçi Kontakt Lens (ICL)

Göz içi kontakt lens, gözlük veya kontakt lense bağımlılığı azaltmak amacıyla göz içine yerleştirilen yapay bir lenstir. ICL olarak adlandırılan bu yöntem, korneanın şeklinin değiştirilmesi yerine kırma kusurunun göz içindeki bir lens aracılığıyla düzeltilmesini hedefler.

Göz İçi Kontakt Lens (ICL) Nedir?

ICL, gözün doğal merceği korunarak iris ile doğal mercek arasına yerleştirilen numaralı bir göz içi lenstir. “Implantable Collamer Lens” ifadesinin kısaltması olan ICL, özellikle miyopi (uzağı net görememe) ve astigmatizmanın düzeltilmesinde değerlendirilen cerrahi bir seçenektir. Kornea dokusuna lazerle şekil verilmez.

Lens dışarıdan görülmez ve günlük kontakt lensler gibi hasta tarafından takılıp çıkarılmaz. Gözün içinde kalacak şekilde tasarlanır; gerekli görülürse cerrahi olarak çıkarılabilir veya değiştirilebilir. Bu nedenle yöntem geri döndürülebilir kabul edilir. Bununla birlikte çıkarma işlemi de göz içi cerrahidir ve risksiz değildir.

ICL uygulamasında amaç, göze giren ışığın retina üzerinde daha uygun biçimde odaklanmasını sağlamaktır. İşlem sonrasında gözlüksüz görmenin artması hedeflenebilir; ancak elde edilecek görme düzeyi gözün mevcut yapısına, kırma kusuruna ve eşlik eden hastalıklara göre kişiden kişiye değişir.

ICL Hangi Durumlarda Değerlendirilir?

ICL; gözlük veya kontakt lens kullanan, kırma kusurunun cerrahi yöntemle düzeltilmesini isteyen ve göz yapısı işleme uygun bulunan kişilerde değerlendirilebilir. Kornea kalınlığı ya da kornea yapısı lazer tedavisine elverişli olmayan bazı gözlerde de seçenek olabilir. Karar yalnızca kapsamlı göz muayenesinden sonra verilir.

Değerlendirilebilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Miyopi ve miyop astigmatizmanın düzeltilmesinin planlanması
• Kornea dokusunun lazerle şekillendirilmesinin uygun bulunmaması
• Kornea dokusuna müdahale edilmeden kırma kusurunun düzeltilmesinin hedeflenmesi
• Göz numarasının hekim tarafından yeterince stabil kabul edilmesi
• Göz içi ölçümlerin lens yerleşimine elverişli olması
• Kontakt lens kullanımında güçlük yaşanması

Keratokonus (korneanın incelerek öne doğru sivrileşmesi) bulunan kişilerde ICL, hastalığı tedavi etmez veya ortadan kaldırmaz. Ancak keratokonusun ilerlemesinin durduğu, kornea yapısının ve diğer göz ölçümlerinin uygun olduğu seçilmiş durumlarda kırma kusurunun düzeltilmesi amacıyla değerlendirilebilir. Ayrıntılı yaklaşım keratokonus tedavisi sayfasında ele alınmıştır.

Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

ICL her kırma kusuru bulunan kişi için uygun değildir. Göz içindeki anatomik alanın yetersiz olması, kontrolsüz göz içi basıncı, bazı kornea veya retina hastalıkları ve aktif göz iltihabı işlemin ertelenmesini ya da başka bir yöntemin değerlendirilmesini gerektirebilir. Nihai karar göz hekimi muayenesine dayanır.

Dikkat gerektiren durumlar arasında şunlar bulunur:

• Ön kamara derinliğinin lens yerleşimi için yeterli olmaması
• Göz içi basıncının kontrol altında bulunmaması
• Katarakt veya doğal merceği etkileyen başka bir sorunun varlığı
• Kornea endotel hücrelerinin değerlendirme sonucunda yetersiz bulunması
• Aktif göz enfeksiyonu ya da iltihabı
• İlerleyen keratokonus veya belirgin kornea düzensizliği
• Retina yırtığı, retina deliği ya da başka retina sorunları
• Göz numarasının değişmeye devam etmesi
• Gebelik veya emzirme döneminde numaranın değişken olması
• Muayene ve takip planına uyumu güçleştiren durumlar

Bu başlıklar tek başına kesin uygunluk veya uygunsuzluk anlamına gelmez. Ayrıntılı ölçütler için ICL kimler için uygundur? ve ICL kimlere uygulanır? içerikleri incelenebilir.

Uygunluk Nasıl Değerlendirilir?

Uygunluk değerlendirmesi yalnızca göz numarasının belirlenmesiyle sınırlı değildir. Kornea, gözün ön ve arka bölümleri, göz içi basıncı ve lensin yerleştirileceği anatomik alan birlikte incelenir. Ölçümler, kullanılacak lensin optik gücünü ve boyut özelliklerini planlamaya yardımcı olur.

Muayene sürecinde genellikle şu değerlendirmeler yapılır:

• Gözlük numarası ve düzeltilmiş görme düzeyinin belirlenmesi
• Kornea topografisi ile kornea yüzeyinin haritalanması
• Pentacam ile kornea ve gözün ön bölümünün incelenmesi
• Göz içi basıncı ölçümü
• Göz bebeği büyütülerek retina muayenesi
• Göz içindeki mesafelerin ve ön kamara derinliğinin ölçülmesi
• Doğal merceğin saydamlığının değerlendirilmesi
• Kornea endotel hücrelerinin incelenmesi

Kontakt lens kullanılıyorsa ölçümlerin doğruluğu için muayene öncesinde kullanıma ara verilmesi istenebilir. Bu sürenin lens tipine ve göz yüzeyinin durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerekir.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

ICL ameliyatı çoğunlukla damla yoluyla lokal anestezi altında ve günübirlik olarak gerçekleştirilir. Kornea kenarında küçük bir kesi oluşturulur; katlanmış lens bu kesiden göz içine ilerletilerek iris ile doğal mercek arasına yerleştirilir. İşlem, planlanan koşullara bağlı olarak yaklaşık 10-15 dakika sürebilir.

Lens göz içinde açıldıktan sonra konumu kontrol edilir. Küçük kesi çoğu durumda kendiliğinden kapanacak şekilde planlanabilir; ancak kullanılacak cerrahi yöntem gözün yapısına göre değişebilir. İşlem sırasında hasta ışık, gölge veya hareket fark edebilir.

İki göze uygulama planlanıyorsa zamanlama göz bulgularına ve hekimin yaklaşımına göre belirlenir. İşlemin kısa sürmesi, göz içi cerrahinin taşıdığı riskleri ortadan kaldırmaz.

İşlem Öncesi Hazırlık

İşlem öncesi hazırlığın amacı, ölçümlerin güvenilirliğini desteklemek ve göz ile genel sağlık durumunu cerrahi açısından değerlendirmektir. Kullanılan ilaçlar, geçirilmiş göz ameliyatları, alerjiler ve sistemik hastalıklar hekime bildirilmelidir. Hazırlık planı kişisel sağlık durumuna göre farklılaşabilir.

İşlemden önce dikkat edilebilecek noktalar şunlardır:

1. Hekimin önerdiği süre boyunca kontakt lens kullanımına ara verilmesi
2. Verilmişse göz damlalarının belirtilen düzende kullanılması
3. Kan sulandırıcılar dahil tüm ilaçların muayenede bildirilmesi
4. İlaçların hekim önerisi olmadan bırakılmaması
5. İşlem günü göz çevresine makyaj veya kozmetik ürün uygulanmaması
6. Eve dönüş için ulaşım planlanması
7. Açlık, sıvı alımı ve düzenli ilaçlarla ilgili merkezin talimatlarına uyulması

Aktif enfeksiyon, gözde belirgin kızarıklık veya genel sağlık durumunda yeni bir değişiklik gelişirse işlem öncesinde hekim bilgilendirilmelidir.

İyileşme ve Takip Süreci

İşlemden sonraki ilk günlerde görmede dalgalanma, ışık çevresinde halkalar, hafif batma ve ışığa duyarlılık görülebilir. Bu yakınmalar çoğu hastada zamanla azalabilir; iyileşme hızı kişiden kişiye değişir. Görmenin beklenen düzeye ulaşması ve lens konumunun değerlendirilmesi için düzenli kontroller önemlidir.

İlk gün gözün ovuşturulmaması, reçete edilen damlaların düzenli kullanılması ve göze su, toz veya darbe gelmesinden kaçınılması önerilebilir. Ağır fiziksel aktiviteye, yüzmeye ve araç kullanmaya dönüş zamanı muayene bulgularına göre belirlenmelidir.

Takiplerde görme düzeyi, göz içi basıncı, kornea, doğal mercek, retina ve ICL’nin konumu incelenir. Lensin göz içindeki öngörülen konumdan farklı durması nadir görülebilen bir durumdur. Pozisyon sorunlarına ilişkin ayrıntılar göz içi lens kayması içeriğinde açıklanmıştır.

Ani görme azalması, giderek artan ağrı, belirgin kızarıklık, yoğun ışık çakması veya görme alanında perde hissi gelişirse planlanan kontrol zamanı beklenmeden göz hekimi değerlendirmesi gerekir.

Riskler ve Sınırlılıklar

ICL geri döndürülebilir bir yöntem olsa da risksiz değildir. Göz içi basınç artışı, enfeksiyon, iltihap, lens konumunun uygun olmaması, kornea endotel hücrelerinde azalma ve doğal mercekte bulanıklaşma olası komplikasyonlar arasındadır. Risklerin kişisel göz yapısına göre hekimle değerlendirilmesi gerekir.

Nadir görülebilen diğer sorunlar arasında retina yırtığı veya ayrılması, göz içinde kanama, gece görüşünde zorlanma, ışık saçılması ve kalan göz numarası bulunabilir. Bazı durumlarda ek gözlük kullanımı, lensin yeniden konumlandırılması, değiştirilmesi veya çıkarılması gündeme gelebilir.

ICL, yaşla birlikte gelişebilecek yakın görme güçlüğünü ya da ileride ortaya çıkabilecek göz hastalıklarını engellemez. Lensin göz içinde uzun süre kalması planlanabilse de kalıcılık kişisel takip bulgularından bağımsız düşünülmemelidir. Bu konu ICL lensin ömrü sayfasında ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

ICL ile Lazer Tedavisi Arasındaki Farklar

ICL uygulamasında kornea dokusu lazerle şekillendirilmez; göz içine numaralı bir lens yerleştirilir. Lazer tedavisinde ise kırma kusurunu düzeltmek amacıyla korneanın eğriliği değiştirilir. Hangi yaklaşımın değerlendirilebileceği kornea yapısına, göz numarasına, göz içi ölçümlere ve kişinin beklentilerine bağlıdır.

ICL cerrahi olarak çıkarılabilirken lazerle oluşturulan kornea değişikliği geri alınamaz. Buna karşılık ICL göz içi cerrahiye özgü riskler taşır ve uzun dönem takip gerektirir. Yöntemlerin uygunluk ölçütleri ve sınırlılıkları için ICL ve lazer farkı içeriğine başvurulabilir.

Konuyla İlgili Ayrıntılı Rehberler

Aşağıdaki içerikler, ICL uygulamasının uygunluk ölçütlerini, alternatiflerle karşılaştırılmasını ve uzun dönem takibini ayrı başlıklar altında açıklar. Ana değerlendirme kişisel göz yapısına bağlı olduğundan bu bilgiler muayenenin yerini tutmaz; işlem kararı kapsamlı göz hekimi değerlendirmesinden sonra verilmelidir.

• ICL Kimler İçin Uygundur? Uygunluk ölçütlerini ve dikkat gerektiren göz bulgularını ayrıntılı açıklar.
• ICL Kimlere Uygulanır? İşlemin değerlendirilebileceği kırma kusurlarını ve temel koşulları ele alır.
• Göz İçi Lens Kayması Neden Olur? Lens pozisyonu sorunlarının nedenlerini, belirtilerini ve değerlendirilmesini açıklar.
• ICL ve Lazer Farkı İki yöntemi uygulama biçimi, uygunluk ve sınırlılıklar yönünden karşılaştırır.
• ICL Lensin Ömrü Ne Kadardır? Lensin kalıcılığını, takip gereksinimini ve çıkarılabileceği durumları anlatır.
• Keratokonus Tedavisi Keratokonusun kontrolü ve görme rehabilitasyonundaki seçenekleri özetler.