Kornea İçi Halka Tedavisi (Intacs / Keraring)

Kornea içi halka tedavisi, keratokonus nedeniyle biçimi düzensizleşen korneaya sentetik ve biyouyumlu polimer segmentlerin yerleştirildiği cerrahi bir yöntemdir. Amaç keratokonusu ortadan kaldırmak değil, kornea şeklini düzenleyerek görme kalitesinin ve gözlük ya da kontakt lensle sağlanan görmenin iyileştirilmesine katkıda bulunmaktır.

Kornea İçi Halka Tedavisi Nedir?

Kornea içi halka tedavisi, sentetik ve biyouyumlu polimerden üretilen segmentlerin kornea dokusu içinde oluşturulan tünellere yerleştirildiği bir işlemdir. Segmentler korneanın eğrilik dağılımını değiştirerek düzensizliği azaltmayı ve korneayı düzleştirerek gözlükle görmeyi iyileştirmeyi hedefler; ancak elde edilecek sonuç kişiden kişiye değişebilir.

Halka segmentleri gözün içine değil, korneanın kendi katmanları arasına yerleştirilir. Bu yöntem korneadan doku çıkarmaz ve keratokonusu tamamen ortadan kaldırmaz. İşlem sonrasında gözlük veya kontakt lens gereksinimi devam edebilir.

Tedavinin temel hedefleri şunlardır:

• Kornea yüzeyindeki düzensizliği azaltmak
• Kırma kusurunun daha yönetilebilir hâle gelmesini sağlamak
• Gözlük veya kontakt lensle elde edilen görmeyi desteklemek
• Uygun hastalarda kornea nakli gereksinimini geciktirmeye katkıda bulunmak

Keratokonusta Neden Değerlendirilir?

Keratokonus, korneanın incelerek öne doğru sivrileşmesine ve düzensiz bir optik yüzey oluşmasına yol açabilen bir hastalıktır. Kornea içi halka segmentleri bu şekil bozukluğunu mekanik olarak düzenlemek, gözlük veya kontakt lens toleransını artırmak ve uygun hastalarda kornea nakline giden süreci geciktirmek amacıyla değerlendirilebilir.

Kornea şeklinin daha düzenli hâle gelmesi, görüntünün retina üzerinde daha kontrollü odaklanmasına yardımcı olabilir. Bununla birlikte halka uygulaması keratokonusun ilerlemesini doğrudan durdurmayı amaçlayan bir işlem değildir. Hastalıkta ilerleme bulunuyorsa korneal kollajen çapraz bağlama tedavisi ayrıca gündeme gelebilir.

Halka tedavisi sonrasında:

• Gözlükle görme düzeyinde artış sağlanabilir.
• Kontakt lens uygulaması daha tolere edilebilir hâle gelebilir.
• Düzensiz astigmatizma azalabilir.
• Görsel kazanım sınırlı kalabilir veya beklendiği ölçüde oluşmayabilir.

Kimler İçin Uygun Olabilir?

Kornea içi halka tedavisi; gözlük veya kontakt lensle yeterli görme sağlanamayan, kornea saydamlığı büyük ölçüde korunmuş ve segment yerleştirilmesine elverişli kornea kalınlığı bulunan keratokonus hastalarında değerlendirilebilir. Uygunluk yalnızca hastalığın adına ya da gözlük numarasına bakılarak değil, ayrıntılı kornea incelemeleriyle belirlenir.

Değerlendirmede göz önünde bulundurulan başlıca durumlar şunlardır:

• Gözlükle görmenin yeterli düzeye ulaşmaması
• Kontakt lensin kullanılamaması veya tolere edilememesi
• Kornea merkezinde görmeyi belirgin biçimde sınırlayan skar bulunmaması
• Planlanan tünel bölgesinde yeterli doku kalınlığının olması
• Koni konumu ve kornea şeklinin halka uygulamasına elverişli bulunması
• Görme beklentisinin işlemin sınırlarıyla uyumlu olması

Bu ölçütlerin bulunması işlemin mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez. Karar, göz hekimi muayenesi ve kişiye özgü ölçümlerin birlikte yorumlanmasıyla verilir.

Kimler İçin Uygun Olmayabilir?

İleri kornea incelmesi, kornea saydamlığını azaltan skar, çok ileri şekil bozukluğu veya aktif göz yüzeyi hastalığı bulunan kişiler kornea içi halka uygulaması için uygun olmayabilir. Segmentin yerleştirileceği kornea bölgesinin kalınlığı ve yapısal bütünlüğü yetersizse farklı tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekebilir.

Uygunluğu sınırlayabilen durumlar arasında şunlar yer alır:

• İleri düzeyde kornea incelmesi
• Görme eksenini etkileyen kornea skarı
• Halkanın etkisinin sınırlı kalacağı çok ileri keratokonus
• Aktif enfeksiyon veya belirgin göz yüzeyi iltihabı
• Kontrol altına alınmamış göz kuruluğu ya da kapak kenarı hastalığı
• Gerçekçi olmayan görme beklentisi

Bu durumların bazıları geçici olabilir. Örneğin aktif göz yüzeyi sorunu kontrol altına alındıktan sonra kornea ölçümleri yeniden değerlendirilebilir.

Uygunluk Nasıl Değerlendirilir?

Uygunluk değerlendirmesi kornea topografisi ve tomografisi, kornea kalınlık haritası, koninin konumu, şekli ve hastalığın evresi birlikte incelenerek yapılır. Bu ölçümler segmentin yerleştirileceği hattın, derinliğin ve kullanılabilecek segment özelliklerinin planlanmasına yardımcı olur; tek bir harita veya ölçüm karar vermek için yeterli değildir.

Muayene sürecinde genellikle şu unsurlar değerlendirilir:

1. Gözlükle ve gözlüksüz görme düzeyi
2. Mevcut kırma kusuru ve düzensiz astigmatizma
3. Korneanın ön ve arka yüzey eğrilikleri
4. En ince kornea bölgesi ve kalınlık dağılımı
5. Koninin merkezî veya merkez dışı konumu
6. Kornea saydamlığı ve skar varlığı
7. Önceki ölçümlere göre ilerleme bulguları

Kontakt lens kullanılıyorsa ölçüm öncesindeki hazırlık, lens türüne ve gözün durumuna göre hekim tarafından planlanır.

İşlem Nasıl Uygulanır?

İşlemde korneanın belirlenen katmanında femtosaniye lazer yardımıyla dairesel tüneller oluşturulur ve biyouyumlu halka segmentleri bu tünellere yerleştirilir. Uygulama çoğunlukla topikal, yani damla anestezisi altında ve günübirlik gerçekleştirilir. Standart yaklaşımda dikiş gerekmez; cerrahi plan kornea haritalarına göre kişiselleştirilir.

Femtosaniye lazer, tünelin planlanan çap ve derinlikte hazırlanmasına yardımcı olur. İşlemin temel aşamaları şöyledir:

1. Göz yüzeyi damla anestezisiyle hazırlanır.
2. Kornea üzerinde giriş noktası ve tünel hattı planlanır.
3. Femtosaniye lazerle kornea içinde tünel oluşturulur.
4. Seçilen segment veya segmentler tünel içine yerleştirilir.
5. Segment konumu ve kornea yüzeyi kontrol edilir.

Her cerrahi işlemde olduğu gibi kullanılan teknik, gözün anatomisine ve hekimin değerlendirmesine göre değişebilir.

Halka Segmentleri Arasındaki Farklar

Halka segmentleri kesit şekli, kalınlık, yay uzunluğu, çap ve yerleştirme derinliği gibi jenerik tasarım özellikleri bakımından farklılaşır. Bu özellikler korneanın hangi bölgesine ne ölçüde mekanik etki uygulanacağını belirler. Segment seçimi bir üstünlük sıralamasına göre değil, kornea haritası ve koni yapısına göre kişiye özel planlanır.

Planlamayı etkileyen temel özellikler şunlardır:

• Kesit şekli: Segmentin kornea dokusu içindeki temasını ve oluşturduğu şekil değişikliğini etkileyebilir.
• Kalınlık: Kornea düzleşmesinin miktarıyla ilişkili planlama değişkenlerinden biridir.
• Yay uzunluğu: Segmentin kaç derecelik kornea alanına etki edeceğini belirler.
• Segment sayısı: Koni yerleşimine göre tek veya birden fazla segment düşünülebilir.
• Yerleştirme derinliği: Kornea güvenliği ve mekanik etkinin dengelenmesi açısından önemlidir.
• Tünel çapı: Etkinin korneadaki dağılımını değiştirebilir.

Aynı özellikteki segmentler farklı kornea yapılarında aynı görsel sonucu oluşturmaz. Bu nedenle kişiye önceden belirli bir görme düzeyi garanti edilemez.

Crosslinking ile Birlikte Uygulanması

Kornea içi halka ile crosslinking farklı amaçlara yönelik yöntemlerdir: halka segmentleri kornea şeklini düzenlemeyi, crosslinking ise ilerleyen keratokonusta korneanın biyomekanik dayanıklılığını artırarak ilerlemeyi durdurmayı hedefler. Muayene ve ölçümlerde gerekli görülürse iki işlem aynı tedavi planının farklı aşamaları olarak birlikte değerlendirilebilir.

Birlikte planlama, iki işlemin aynı işi yaptığı anlamına gelmez:

• Halka uygulaması: Kornea geometrisini ve optik düzeni değiştirmeyi hedefler.
• Crosslinking: Hastalığın ilerleme eğilimini kontrol etmeyi hedefler.
• Gözlük veya kontakt lens: İşlemlerden sonra kalan kırma kusurunun düzeltilmesinde kullanılabilir.

İşlemlerin sırası ve zamanlaması kornea yapısına, ilerleme bulgularına ve görsel gereksinimlere göre belirlenir. Ayrıntılı bilgi CXL tedavisi sayfasında incelenebilir.

İyileşme ve Takip

İşlem sonrasında batma, sulanma, ışık hassasiyeti ve görmede dalgalanma görülebilir. Görme bazı kişilerde ilk hafta içinde netleşmeye başlayabilir; kornea şeklinin ve görme düzeyinin daha kararlı hâle gelmesi 1-3 ay sürebilir. Bu süreler kesin sonuç taahhüdü değildir ve iyileşme kişiden kişiye değişir.

Takip muayenelerinde segmentlerin konumu, kornea yüzeyi, görme düzeyi ve gözlük numarası değerlendirilir. Hekimin önerdiği damlaların belirtilen şekilde kullanılması ve gözün ovuşturulmaması önemlidir.

Evde fark edilen ani görme azalması, giderek artan ağrı, belirgin kızarıklık veya akıntı durumunda göz hekimi değerlendirmesi gerekir.

Riskler ve Sınırlılıklar

Kornea içi halka uygulaması cerrahi bir işlemdir ve risksiz olarak sunulamaz. Segmentin yer değiştirmesi, yüzeye doğru ilerlemesi, enfeksiyon, ışıkların çevresinde halo veya parlama ve beklenen görsel kazanımın sağlanamaması olası sınırlılıklar arasındadır. Risk düzeyi kornea yapısına, yerleştirme planına ve iyileşme sürecine göre değişebilir.

Olası durumlar şunlardır:

• Segmentin planlanan konumdan kayması
• Segmentin kornea yüzeyine doğru ilerlemesi
• Giriş bölgesinde iyileşme sorunu
• Enfeksiyon gelişmesi
• Gece görüşünde halo veya parlama
• Görmenin değişmemesi ya da beklenenden daha sınırlı iyileşmesi
• Düzensiz astigmatizmanın devam etmesi

Gerektiğinde segmentin çıkarılması veya konumunun değiştirilmesi değerlendirilebilir. Çıkarılabilir olması, korneanın tamamen önceki yapısına döneceğini ya da görsel sonucun garanti edileceğini göstermez. Kornea içi halkanın çıkarılması ayrı bir değerlendirme gerektirir.

CAIRS ile Farkı

Bu sayfada anlatılan kornea içi halkalar, biyouyumlu sentetik polimerden üretilen segmentlerdir. CAIRS uygulamasında ise doğal insan kornea dokusundan hazırlanmış segmentler kullanılır. İki yaklaşımın materyali, doku içindeki davranışı ve cerrahi planlaması farklıdır; aralarında genel geçer bir üstünlük sıralaması kurulamaz.

Hangi yaklaşımın değerlendirilebileceği kornea kalınlığına, koni yapısına, hastalığın evresine ve hekimin klinik değerlendirmesine bağlıdır. CAIRS ameliyatı ve CAIRS ile sentetik halka farkları sayfaları bu ayrımı daha ayrıntılı ele alır.

Konuyla İlgili Ayrıntılı Sayfalar

Kornea içi halka tedavisi; keratokonusun ilerlemesi, kornea şeklinin düzenlenmesi, doğal doku segmentleri ve işlem sonrası beklentiler gibi birbiriyle ilişkili başlıklar içerir. Aşağıdaki tedavi ve rehber sayfaları, bu ana sayfadaki bilgileri tekrarlamak yerine belirli konuları daha ayrıntılı biçimde açıklar.

İlgili tedaviler

• CAIRS Tedavisi (Doğal Doku Halkası) — Doğal insan kornea dokusundan hazırlanan segmentlerin uygulanmasını açıklar.
• Korneal Kollajen Çapraz Bağlama (CXL) — İlerleyen keratokonusta kornea dayanıklılığını artırma yaklaşımını ele alır.
• Keratokonus Tedavisi — Hastalığın evresine göre değerlendirilebilen tedavi seçeneklerini birlikte açıklar.
• Femtosaniye Lazer — Kornea içinde planlı tünel oluşturulmasında kullanılan lazer yöntemini tanıtır.

Rehberler

• Halka Tedavisi Ağrılı mı? — İşlem sırası ve sonrasındaki olası hisleri ayrıntılandırır.
• Halka Tedavisi Kalıcı mı? — Segmentlerin uzun dönem kullanımı ve çıkarılabilirliğini değerlendirir.
• Halka Tedavisi Sonrası Görme Ne Kadar Artar? — Görsel beklentilerin neden kişiden kişiye değiştiğini açıklar.
• Kornea İçi Halkanın Çıkarılması — Segment çıkarma kararını ve takip sürecini ele alır.
• CAIRS ile Sentetik Halka Farkları — Doğal doku ve polimer segmentleri jenerik özellikleriyle karşılaştırır.