Kırmızı Göz: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Özet: Kırmızı göz; enfeksiyon, alerji, göz kuruluğu, lens kullanımı veya daha ciddi bir göz hastalığı nedeniyle gelişebilir. Konjonktivit sık karşılaşılan nedenlerden biri olsa da her kızarıklık konjonktivit değildir. Tedavi, altta yatan nedene ve muayene bulgularına göre belirlenir.

Kırmızı göz, gözün beyaz bölümündeki damarların belirginleşmesiyle oluşan kızarıklık görünümüdür. Tek veya iki gözü etkileyebilir; sulanma, kaşıntı, batma, akıntı, ışık hassasiyeti ya da görmede değişiklik eşlik edebilir. Bakteriyel, viral ve alerjik konjonktivit sık nedenler arasındadır; ancak kornea hastalıkları, göz içi iltihabı ve ani göz tansiyonu yükselmesi de benzer bir görünüm oluşturabilir.

Kızarıklığın süresi tek başına nedeni göstermez. Örneğin viral konjonktivit vakalarının çoğu tedavi gerektirmeden yaklaşık 7–14 gün içinde düzelirken bazı vakalar 2–3 hafta sürebilir (ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri, CDC). Buna karşılık şiddetli ağrı, belirgin ışık hassasiyeti, görme azalması, travma veya lens kullanımıyla birlikte gelişen kırmızı göz, zaman kaybetmeden göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Sayfa İçindekiler

• Kırmızı Göz Nedir?
• Kırmızı Göz Neden Olur?
• Kırmızı Göz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?
• Viral, Bakteriyel ve Alerjik Konjonktivit Nasıl Ayırt Edilir?
• Kırmızı Göz Hangi Göz Hastalıklarıyla İlişkili Olabilir?
• Çocuklarda ve Bebeklerde Kırmızı Göz Nasıl Değerlendirilir?
• Kırmızı Gözde Tanı ve Ayırıcı Tanı Nasıl Konur?
• Kırmızı Göz Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
• Lens Kullanımı, Kişisel Korunma ve Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilmelidir?
• Sık Sorulan Sorular

Kırmızı Göz Nedir?

Kırmızı göz, gözün beyaz bölümünü örten konjonktivadaki yüzeyel damarların genişlemesi veya kanaması nedeniyle oluşan renk değişikliğidir. Tek ya da iki gözü etkileyebilir; konjonktivit gibi sık görülen bir durumdan kornea veya göz içi dokularını ilgilendiren daha ciddi bir göz hastalığına kadar farklı tablolarla ilişkili olabilir.

“Kırmızı göz hastalığı” günlük dilde kullanılan genel bir ifadedir; tek başına belirli bir tanıyı göstermez. Kızarıklığın gözün hangi bölgesinde yoğunlaştığı, yayılım biçimi ve eşlik eden yakınmalar değerlendirilmeden yalnızca görünüme bakılarak neden belirlenemez.

Göz yüzeyindeki renk değişikliği başlıca şu görünümlerde olabilir:

• Yaygın kızarıklık: Gözün beyaz bölümüne dağılmış ince damarlar belirginleşir. Viral, bakteriyel veya alerjik konjonktivit bu görünüme yol açabilir.
• Kornea çevresinde yoğun kızarıklık: Renk değişikliği gözün saydam ön tabakası olan korneanın çevresinde daha belirgindir. Kornea ya da göz içi dokularının değerlendirilmesini gerektirebilir.
• Sınırlı, parlak kırmızı alan: Konjonktiva altındaki küçük bir damarın kanamasıyla (göz kanlanması) oluşabilir. Bu görünüm, yaygın damar belirginleşmesinden farklıdır.
• Tek veya çift taraflı tutulum: Kızarıklık bir gözde başlayabileceği gibi iki gözde aynı anda ya da kısa zaman aralıklarıyla görülebilir.

Gözle ilgili yakınmaların birinci basamak başvurularının yaklaşık %2–3’ünü oluşturduğu bildirilmiştir; kırmızı göz bu başvurularda sık karşılaşılan bulgulardan biridir (American Family Physician). Bununla birlikte kızarıklığın şiddeti, altta yatan göz hastalığının ciddiyetini her zaman yansıtmaz.

Ağrı, görmede azalma, belirgin ışık hassasiyeti, korneada bulanıklık veya göz bebeğinde şekil değişikliği kızarıklığa eşlik ediyorsa gecikmeden göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirme gerekir. Özellikle lens kullanan kişilerde kırmızı göz, kornea enfeksiyonu olasılığı nedeniyle kişisel tedavi denemeleriyle izlenmemelidir.

Kırmızı Göz Neden Olur?

Kırmızı göz, göz yüzeyindeki damarların genişlemesi veya küçük bir damarın kanaması nedeniyle oluşur. En sık nedenler konjonktivit, göz kuruluğu, alerji, tahriş ve lens kullanımıdır. Ancak ağrı, görme azalması ya da ışığa belirgin hassasiyet eşlik ediyorsa kornea iltihabı, üveit veya akut glokom gibi daha ciddi durumlar araştırılmalıdır.

Gözün beyaz kısmını ve göz kapaklarının iç yüzünü örten konjonktiva, çok sayıda ince damar içerir. Enfeksiyon, alerjen, kuruluk veya kimyasal temas bu damarları genişlettiğinde göz pembe-kırmızı görünür. Kızarıklığın tek gözde mi, iki gözde mi başladığı ve akıntının niteliği olası neden hakkında ipucu verir.

Yaygın nedenler şunlardır:

• Viral konjonktivit: Genellikle sulanma, batma ve soğuk algınlığı belirtileriyle ilişkilidir. Bir gözde başlayıp diğer göze geçebilir. Adenovirüsler, viral konjonktivit olgularının yaklaşık %65-90’ından sorumludur (AAO EyeWiki).
• Bakteriyel konjonktivit: Sarı-yeşil, koyu kıvamlı akıntı ve sabahları kirpiklerin birbirine yapışması görülebilir. Kişisel havlu veya göz ürünlerinin ortak kullanılması bulaşmayı kolaylaştırabilir.
• Alerjik konjonktivit: Çoğunlukla iki gözü birlikte etkiler. Kaşıntı ön plandadır; sulanma, göz kapağında şişlik ve burun belirtileri eşlik edebilir.
• Göz kuruluğu: Gözyaşı tabakasının yetersizliği veya hızlı buharlaşması, gözün yüzeyinde tahrişe yol açar. Uzun ekran kullanımı, klimalı ortamlar ve bazı ilaçlar yakınmaları artırabilir.
• Lens kullanımı: Lensin gereğinden uzun süre takılması, lensle uyunması veya hijyen kurallarına uyulmaması kızarıklığa neden olabilir. Ağrılı kırmızı göz, kornea enfeksiyonu açısından gecikmeden değerlendirilmelidir.
• Çevresel tahriş: Sigara dumanı, toz, rüzgâr, havuz kimyasalları ve göze kaçan yabancı cisimler geçici damar genişlemesi oluşturabilir.
• Travma veya kimyasal temas: Göze darbe alınması ya da temizlik ürünü sıçraması kızarıklık yapabilir. Kimyasal temasta göz temiz suyla en az 20 dakika yıkanmalı ve acil tıbbi değerlendirme alınmalıdır.
• Daha ciddi göz hastalıkları: Keratit, üveit, sklerit ve göz içi basıncının hızla yükseldiği akut açı kapanması glokomu kırmızı göze yol açabilir.

Kızarıklığa şiddetli ağrı, görme kaybı, ışığa bakamama, belirgin baş ağrısı, bulantı veya travma eşlik etmesi sıradan bir konjonktivit tablosundan farklıdır. Bu durumda göz hastalıkları uzmanının aynı gün değerlendirmesi gerekir.

Kırmızı Göz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Kırmızı göz hastalığının belirtileri; gözün beyaz kısmında kızarıklık, batma, yanma, sulanma, kaşıntı, akıntı ve kapaklarda şişliktir. Konjonktivit sık görülen nedenlerden biridir; ancak ağrı, ışık hassasiyeti veya görme azalması eşlik ediyorsa daha ciddi bir göz hastalığı açısından gecikmeden değerlendirme gerekir.

Belirtiler tek gözde başlayıp diğer göze geçebilir veya iki gözde aynı anda ortaya çıkabilir. Kızarıklığın biçimi, akıntının niteliği ve eşlik eden yakınmalar olası neden hakkında ipucu verse de kesin tanı koydurmaz.

Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Kızarıklık: Gözün beyaz bölümündeki damarların belirginleşmesiyle oluşur. Yaygın olabileceği gibi yalnızca belirli bir alanda da görülebilir.
• Sulama ve yanma: Özellikle viral konjonktivit, çevresel tahriş veya kuru göz tablosunda öne çıkabilir.
• Kaşıntı: Alerjik konjonktivit için dikkat çekici bir belirtidir; çoğu zaman iki gözde hissedilir.
• Akıntı ve çapaklanma: Sulu akıntı viral nedenlerde, koyu sarı-yeşil akıntı ise bakteriyel konjonktivitte görülebilir. Sabah kapakların birbirine yapışması eşlik edebilir.
• Batma veya kumlanma hissi: Gözde yabancı cisim varmış gibi rahatsızlık oluşturabilir.
• Kapaklarda şişlik: Alerjiye, konjonktivit tablosuna veya göz çevresindeki başka hastalıklara eşlik edebilir.
• Işık hassasiyeti: Hafif düzeyde bulunabilse de belirgin fotofobi (ışıktan rahatsız olma), kornea ya da göz içi dokularının etkilenmesini düşündürebilir.

Viral konjonktivit belirtileri çoğunlukla 7–14 gün sürer; bazı vakalarda iyileşme 2–3 haftayı bulabilir. Bu süreler kişisel bağışıklık yanıtına ve etkene göre değişir. Antibiyotikler viral enfeksiyonları tedavi etmez. (ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri, CDC)

Aşağıdaki bulgular sıradan bir kızarıklık olarak beklenmemelidir:

• Ani veya belirgin görme azalması
• Şiddetli göz ağrısı
• Yoğun ışık hassasiyeti
• Göz bebeğinde şekil ya da büyüklük değişikliği
• Travma, kimyasal temas veya göze yabancı cisim öyküsü
• Kontakt lens kullanırken gelişen ağrılı kırmızı göz
• Şiddetli baş ağrısı, bulantı veya ışıkların çevresinde haleler

Bu belirtilerden biri varsa göz hastalıkları uzmanı tarafından aynı gün değerlendirme gerekebilir. Özellikle lens kullanan kişilerde ağrı ve görme bulanıklığı, kornea enfeksiyonu olasılığı nedeniyle bekletilmemelidir; yalnızca kızarıklık giderici damla kullanmak altta yatan sorunu maskeleyebilir.

Viral, Bakteriyel ve Alerjik Konjonktivit Nasıl Ayırt Edilir?

Viral, bakteriyel ve alerjik konjonktivit; akıntının yapısı, kaşıntı, başlangıç şekli ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilerek ayırt edilir. Sulu akıntı viral, koyu ve yapışkan akıntı bakteriyel, iki gözde belirgin kaşıntı ise alerjik konjonktiviti düşündürür. Ancak bulgular örtüşebildiğinden kesin ayrım için göz muayenesi gerekebilir.

Akut enfeksiyöz konjonktivit vakalarının yaklaşık yüzde 80’inin viral etkenlerle ilişkili olabileceği bildirilmektedir. Adenovirüsler yaygın viral nedenler arasındadır; göz kızarıklığına sulanma ve ışık hassasiyeti eşlik edebilir. Viral konjonktivit, özellikle ortak havlu veya kişisel eşyalar ve göze temas eden eller yoluyla kolayca yayılabilir. (American Academy of Ophthalmology EyeWiki)

Ayırıcı özellikler şöyle değerlendirilebilir:

• Viral konjonktivit: Akıntı çoğunlukla su gibidir. Yakın zamanda geçirilmiş üst solunum yolu enfeksiyonu tabloya eşlik edebilir. Bazen tek gözde başlayan kızarıklık birkaç gün içinde diğer göze geçer.
• Bakteriyel konjonktivit: Koyu akıntı kirpikleri birbirine yapıştırabilir. Göz temizlendikten sonra akıntının kısa zaman içinde yeniden oluşması bakteriyel nedeni destekler; yalnızca sabah çapaklanması kesin tanı koydurmaz.
• Alerjik konjonktivit: En ayırt edici yakınma yoğun kaşıntıdır. Gözün ovuşturulması kızarıklığı ve şişliği artırabilir. Polen, ev tozu akarı veya hayvan epiteliyle karşılaşma sonrasında belirtiler tekrarlayabilir.

Kontakt lens kullananlarda kızarıklığa ağrı, ışık hassasiyeti, görme azalması veya yoğun akıntı eşlik ediyorsa lens çıkarılmalı ve gecikmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Bu belirtiler yalnızca konjonktivit değil, korneayı etkileyen daha ciddi bir göz hastalığı ile de ilişkili olabilir.

Kırmızı Göz Hangi Göz Hastalıklarıyla İlişkili Olabilir?

Kırmızı göz; konjonktivit, kuru göz, blefarit, kornea iltihabı, üveit, sklerit ve akut açı kapanması glokomu gibi farklı göz hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Ağrı, görme azalması, ışık hassasiyeti, akıntı ve göz bebeğindeki değişiklikler olası nedeni ayırmada yol gösterir. Özellikle ani başlayan ağrılı kızarıklık gecikmeden değerlendirilmelidir.

Kırmızı göz hastalığı tek başına belirli bir tanıyı göstermez. Kızarıklığın gözün hangi bölümünden kaynaklandığı ve eşlik eden belirtiler önem taşır:

• Konjonktivit: Viral, bakteriyel veya alerjik olabilir. Viral konjonktivitte sulanma ve bulaşıcılık; bakteriyel konjonktivitte koyu kıvamlı akıntı; alerjik konjonktivitte ise kaşıntı daha belirgindir.

• Kuru göz hastalığı: Gözyaşı tabakasındaki yetersizlik veya dengesizlik; yanma, batma, yabancı cisim hissi ve zaman zaman bulanık görmeye yol açabilir. Uzun süre ekrana bakmak, soğuk ve kuru hava yakınmaları artırabilir.

• Blefarit: Kirpik diplerinin iltihabıdır. Kapak kenarında kızarıklık, kabuklanma ve sabahları belirginleşen rahatsızlık görülebilir.

• Keratit: Kornea iltihabı; ağrı, ışık hassasiyeti ve görme azalmasıyla seyredebilir. Özellikle kontakt lens kullanan kişisel bakım kurallarına uymayan kişilerde enfeksiyon olasılığı dikkate alınır. Lens çıkarılmalı ve göz hekimi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

• Üveit: Gözün orta tabakasındaki iltihaptır. Genellikle derin ağrı, ışığa bakamama, bulanık görme ve göz bebeği çevresinde yoğun kızarıklıkla ilişkilidir.

• Episklerit ve sklerit: Episklerit çoğunlukla sınırlı kızarıklık ve hafif hassasiyet oluşturur. Skleritte ise ağrı daha derin ve şiddetli olabilir; bazı romatizmal hastalıklar tabloya eşlik edebilir.

• Akut açı kapanması glokomu: Ani göz ağrısı, baş ağrısı, bulanık görme, ışıkların çevresinde renkli halkalar, bulantı ve kusma görülebilir. Göz içi basıncının normal erişkin aralığı genellikle 10–21 mmHg kabul edilir; akut açı kapanmasında basınç bunun belirgin üzerine çıkabilir (American Academy of Ophthalmology).

Katarakt çoğunlukla ağrısız ve yavaş ilerleyen görme azalmasına neden olur; tek başına kırmızı gözün tipik açıklaması değildir. Buna karşılık ani görme kaybı, şiddetli ağrı, ışık hassasiyeti, travma, kimyasal temas veya düzensiz göz bebeği varsa aynı gün göz hastalıkları değerlendirmesi gerekir.

Çocuklarda ve Bebeklerde Kırmızı Göz Nasıl Değerlendirilir?

Çocuklarda ve bebeklerde kırmızı göz; yaş, akıntının niteliği, kaşıntı, ağrı, ışık hassasiyeti ve görme değişikliği birlikte değerlendirilerek ele alınır. Özellikle yaşamın ilk 28 gününde başlayan kızarıklık, yoğun akıntı veya göz kapağı şişliği yenidoğan konjonktiviti açısından gecikmeden göz hekimi değerlendirmesi gerektirir.

Küçük çocuklar görme azalmasını ya da ağrıyı her zaman açıkça anlatamaz. Bu nedenle gözünü kapalı tutma, ışıktan kaçınma, sürekli ovuşturma, huzursuzluk veya oyuncakları eskisi kadar iyi takip edememe gibi davranışlar da belirti kabul edilir.

Yaşa göre öne çıkan olasılıklar şöyle değerlendirilebilir:

Şu bulgularda rutin izlem yerine aynı gün tıbbi değerlendirme gerekir:

• Şiddetli ağrı, belirgin ışık hassasiyeti veya görmede azalma
• Göz çevresinde hızla artan şişlik, ateş ya da göz hareketleriyle ağrı
• Travma, göze yabancı cisim kaçması veya kimyasal madde teması
• Kornea üzerinde beyaz-gri bir leke görülmesi
• Çocuğun gözü açamaması ya da gözünü sürekli kapalı tutması
• Lens kullanan daha büyük çocuklarda ağrı ve kızarıklığın birlikte bulunması
• Bebeklerde beslenme güçlüğü, belirgin halsizlik veya genel durum bozulması

Kimyasal temas varsa göz, beklemeden temiz ve ılık suyla en az 20 dakika yıkanmalı; ardından acil değerlendirme sağlanmalıdır. Göze bitkisel ürün, anne sütü, başkasına ait damla veya daha önce açılmış ilaç uygulanmamalıdır. Tedavi, viral, bakteriyel ya da alerjik neden ayrımı yapıldıktan sonra çocuğun yaşına ve muayene bulgularına göre planlanır.

Kırmızı Gözde Tanı ve Ayırıcı Tanı Nasıl Konur?

Kırmızı gözde tanı; yakınmaların öyküsü, görme keskinliği ölçümü ve ayrıntılı göz muayenesiyle konur. Oftalmolog kızarıklığın yerini, akıntının niteliğini, ağrı ve ışık hassasiyeti gibi eşlik eden bulguları değerlendirir. Gerekirse göz içi basıncı ölçümü, floresein boyama ve biyomikroskopiyle konjonktivit dışındaki ciddi göz hastalıkları araştırılır.

Muayene yalnızca gözün ne kadar kırmızı olduğuna odaklanmaz. Başlangıç zamanı, tek ya da iki gözün etkilenmesi, kişisel lens kullanımı, geçirilmiş travma, kimyasal temas, alerji ve kullanılan ilaçlar tanı açısından önemlidir. Yakın zamanda soğuk algınlığı geçiren veya benzer yakınmaları bulunan biriyle temas eden kişilerde bulaşıcı nedenler de sorgulanır.

Değerlendirme genellikle şu basamakları içerir:

• Görme keskinliği: Her iki göz ayrı ayrı ölçülür. Görmede belirgin azalma, basit konjonktivit yerine kornea veya göz içi yapılarını etkileyen bir göz hastalığı olasılığını artırır.
• Biyomikroskopik muayene: Göz kapakları, konjonktiva, kornea, ön kamara ve göz bebeği büyütülerek incelenir.
• Floresein boyama: Kornea yüzeyindeki çizik, epitel kaybı, yabancı cisim hasarı veya enfeksiyon odağını görünür hâle getirir. Özellikle lens kullanan kişilerde kornea tutulumu dikkatle araştırılır.
• Göz içi basıncı ölçümü: Normal değerler çoğu yetişkinde yaklaşık 10–21 mmHg aralığındadır; ancak ölçüm tek başına tanı koydurmaz. Yüksek basınç, ağrı ve görme bulanıklığıyla birlikteyse acil değerlendirme gerekir.
• Laboratuvar incelemesi: Konjonktivit çoğunlukla klinik bulgularla tanınır. Şiddetli, tekrarlayan veya tedaviye yanıt vermeyen akıntılı olgularda kültür ya da başka mikrobiyolojik testler istenebilir.

Ağrı, belirgin ışık hassasiyeti, ani görme kaybı, düzensiz göz bebeği, korneada bulanıklık ya da travma öyküsü varsa kişisel tedavi denemeleriyle zaman kaybedilmemelidir. Bu bulgular, aynı gün göz hastalıkları değerlendirmesi gerektirebilir.

Kırmızı Göz Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Kırmızı göz hastalığı, altta yatan nedene göre tedavi edilir; her kızarıklık için aynı göz damlası uygun değildir. Viral konjonktivitte destekleyici bakım, bakteriyel olgularda hekim değerlendirmesiyle antibiyotik, alerjik konjonktivitte ise alerjenlerden korunma ve uygun damlalar gündeme gelir. Ağrı veya görme azalması varsa gecikmeden göz muayenesi gerekir.

Tedavinin amacı yalnızca kızarıklığı azaltmak değil, gözün yüzeyini korumak ve daha ciddi bir göz hastalığını dışlamaktır. Başkasına yazılmış ya da evde kalmış damlaların kişisel olarak kullanılması belirtileri baskılayabilir, tanıyı geciktirebilir.

Viral konjonktivit çoğu olguda kendiliğinden düzelir; iyileşme yaklaşık 7–14 gün sürebilir, bazı vakalarda daha uzun devam edebilir. Soğuk kompres uygulanırken her göz için temiz materyal kullanılmalı, damlalığın ucu göze veya kirpiklere değdirilmemelidir.

Tedavi sırasında şu noktalara dikkat edilir:

• Kortizon içeren göz damlaları yalnızca oftalmolog gözetiminde kullanılmalıdır. Bu ilaçlar bazı herpes enfeksiyonlarını ağırlaştırabilir ve göz içi basıncını yükseltebilir.
• Damar daraltıcı “kızarıklık giderici” damlaların sık kullanılması, bırakıldığında kızarıklığın yeniden belirginleşmesine yol açabilir.
• Kontakt lens kullanan kişide kırmızı göz gelişirse lens çıkarılmalı; kornea enfeksiyonu dışlanana kadar yeniden takılmamalıdır.
• Akıntı geçse bile antibiyotikli damlanın süresi kişisel kararla uzatılmamalı veya kısaltılmamalıdır.
• Şiddetli ağrı, ışığa bakamama, görmede azalma, korneada beyaz leke ya da göze yabancı cisim batması acil göz değerlendirmesi gerektirir.

Kırmızı göz; üveit, akut glokom veya kornea enfeksiyonu gibi konjonktivit dışındaki hastalıklarla da ilişkili olabilir. Bu nedenle tedavi, kızarıklığın görünümüne bakılarak değil, göz hastalıkları uzmanının muayene bulgularına göre planlanır.

Lens Kullanımı, Kişisel Korunma ve Günlük Yaşamda Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kırmızı göz geliştiğinde kontakt lens kullanımına ara verilmeli; lensler, solüsyon ve saklama kabı yeniden kullanılmamalıdır. Göze dokunmadan önce eller yıkanmalı, havlu ve kozmetik ürünleri kişisel tutulmalıdır. Ağrı, ışık hassasiyeti, görme azalması veya yoğun akıntı varsa evde bakım yerine aynı gün göz hastalıkları değerlendirmesi gerekir.

Kontakt lens kullanan kişide kızarıklık, sıradan bir tahriş gibi görülmemelidir. Lens kullanımı korneada enfeksiyon riskini artırabilir; özellikle lensle uyumak, duş almak veya yüzmek mikroorganizmaların göze ulaşmasını kolaylaştırır. Bu nedenle kırmızı göz fark edildiğinde lens çıkarılmalı ve oftalmolog yeniden kullanıma uygun olduğunu bildirene kadar gözlük tercih edilmelidir.

Günlük yaşamda şu önlemler uygulanabilir:

• Eller göze veya lense dokunmadan önce sabun ve suyla en az 20 saniye yıkanmalı, tüy bırakmayan temiz bir havluyla kurulanmalıdır.
• Lensler musluk suyu, şişe suyu veya tükürükle temas ettirilmemeli; yalnızca kontakt lens için üretilmiş uygun solüsyon kullanılmalıdır.
• Lensle uyunmamalı, duş alınmamalı ve havuza ya da denize girilmemelidir. Uzatılmış kullanım için reçete edilen lenslerde bile kişisel risk oftalmolog tarafından değerlendirilir.
• Saklama kabındaki eski solüsyonun üzerine yenisi eklenmemeli; her kullanımda taze solüsyon konulmalıdır.
• Lens kabı uygun solüsyonla temizlenip açık biçimde kurutulmalı ve en az üç ayda bir değiştirilmelidir. Bu süre, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) kontakt lens bakım önerileriyle uyumludur.
• Kullanım süresi dolan lensler, belirti olmasa bile önerilen değişim takvimine göre yenilenmelidir.
• Göz makyajı kızarıklık geçene kadar bırakılmalı; enfeksiyon sırasında kullanılan maskara, eyeliner ve benzeri kişisel ürünler yeniden kullanılmamalıdır.
• Havlu, yastık kılıfı, makyaj malzemesi ve göz damlası başka kişilerle paylaşılmamalıdır. Viral veya bakteriyel konjonktivit şüphesinde bu yaklaşım ev içi bulaşmayı azaltmaya yardımcı olur.
• Soğuk kompres, özellikle alerjik konjonktivitte rahatlama sağlayabilir; ancak kompres bezi iki göz arasında veya başka kişilerle ortak kullanılmamalıdır.

Kırmızı göz lens çıkarıldıktan sonra azalsa bile ağrı, bulanık görme, ışığa bakamama, korneada beyaz nokta ya da belirgin akıntı eşlik ediyorsa beklenmemelidir. Bu bulgular kontakt lense bağlı keratit gibi daha ciddi bir göz hastalığı açısından değerlendirme gerektirebilir. Muayene öncesinde gelişigüzel antibiyotikli ya da kortizonlu damla kullanılması uygun değildir.

Sık Sorulan Sorular

Kırmızı göz; enfeksiyon, alerji, kuruluk, tahriş veya daha ciddi göz hastalıkları nedeniyle gelişebilir. Tedavi, kızarıklığın nedenine göre belirlenir. Ağrı, görme kaybı, ışık hassasiyeti, travma ya da kimyasal temas varsa gecikmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Aşağıdaki yanıtlar tıbbi tanı yerine geçmez.

Kırmızı göz neden olur?
Kırmızı göz, göz yüzeyindeki damarların genişlemesi veya kanaması nedeniyle oluşur. Viral, bakteriyel ya da alerjik konjonktivit; göz kuruluğu, yabancı cisim, kontakt lens kullanımı ve tahriş sık nedenler arasındadır. Üveit, kornea enfeksiyonu ve akut glokom gibi daha ciddi durumlar da ayırıcı tanıda değerlendirilir.

Kırmızı göz hastalığı nasıl geçer?
Kırmızı gözün geçmesi, altta yatan nedenin doğru belirlenmesine bağlıdır. Alerjik, viral ve bakteriyel konjonktivit aynı şekilde tedavi edilmez; bu nedenle muayene olmadan antibiyotikli veya kortizonlu damla kullanılmamalıdır. Kontakt lens kullanımına ara vermek ve kişisel havlu paylaşmamak bazı durumlarda koruyucu olabilir.

Kırmızı göz rengi ne anlama gelir?
Kızarıklığın tonu ve gözün hangi bölümünde görüldüğü, olası neden hakkında ipucu verebilir ancak tek başına tanı koydurmaz. Yaygın pembe-kırmızı görünüm konjonktivit veya kurulukla ilişkili olabilirken, gözün beyaz kısmındaki sınırlı parlak kırmızı alan subkonjonktival kanamayı düşündürebilir. Ağrı veya görme değişikliği eşlik ediyorsa göz hastalıkları uzmanı değerlendirmesi gerekir.

Kırmızı göz ne zaman acil değerlendirme gerektirir?
Kırmızı göze ani görme azalması, şiddetli ağrı, belirgin ışık hassasiyeti, bulantı veya şiddetli baş ağrısı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir. Kimyasal madde teması, göze saplanan yabancı cisim, travma ve kontakt lens kullanıcısında ağrılı kızarıklık da geciktirilmemelidir. Kimyasal temasta göz temiz suyla yıkanmalı ve acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Kırmızı göz bulaşıcı mıdır?
Kırmızı göz her zaman bulaşıcı değildir; viral ve bazı bakteriyel konjonktivit türleri bulaşabilir. Alerjik konjonktivit, göz kuruluğu ve tahrişe bağlı kızarıklık ise kişiden kişiye geçmez. Bulaşıcı olabilecek durumlarda el hijyeni sağlanmalı, göze dokunulmamalı ve havlu, yastık kılıfı veya kişisel ürünler paylaşılmamalıdır.

Sigara göz tansiyonunu etkiler mi?
Sigara ve nikotin, göz içi basıncında kısa süreli değişikliklere yol açabilir; ancak tek bir ölçüm glokom tanısı için yeterli değildir. Sigara dumanı ayrıca göz yüzeyini tahriş ederek kuruluk ve kızarıklığı artırabilir. Göz tansiyonu ve glokom riski, kapsamlı göz muayenesiyle kişisel olarak değerlendirilmelidir.